Een boomkorkotter is een soort kotter. Dit soort kotter behoort tot de grootste en bekendste categorie kotters. De boomkorkotter was van oudsher een zogenaamd S-spant zeilschip. Bij een S-spant schip loopt de romp van het schip vloeiend over in de kiel van het schip. Door deze specifieke vorm zitten er geen scherpe hoeken in de romp. Boten met deze romp hebben een vaste kiel of een kielmidzwaard. Dit is een korte kiel waar nog een zwaard uitsteekt. Dit type schip had oorspronkelijk een mast met daaraan meerdere zeilen, maar tegenwoordig zijn deze vervangen door dieselmotoren. Het vermogen van de gemiddelde boomkorkotter is de afgelopen jaren sterk toegenomen, tot zelfs wel 2000PK. Deze PK-grens is opgelegd door de regering. Een ander kenmerk van dit type zeilschip is de lage achtersteven. Dit wil zeggen dat de achterkant van de boot relatief laag bij het water ligt ten opzichte van de voorsteven, die een stuk hoger is. Dit omdat dergelijke schepen altijd richting de golven varen.

Twee andere kenmerkende eigenschappen van de boomkorkotter zijn de grote vistuigen en de gieken waarmee de boomkorvisserij beoefend wordt. De boomkorkotter heeft namelijk aan zowel stuurboord als bakboord een groot sleepnet met kettingen hangen dat over de zeebodem wordt gesleept om zo platvis als schol, tong, schar en tarbot te vangen. Daarnaast zijn deze schepen over het algemeen uitgerust met de allernieuwste technologische snufjes op het gebied van navigatie en visopsporingsapparatuur. Wat betreft de lengte van de boomkorkotter, zijn er ook een aantal kenmerken waaraan dit type schip voldoet. Zo is een boomkorkotter over het algemeen langer dan 30 meter, maar niet langer dan 45.99 meter. Deze precieze afmeting heeft te maken met het feit dat schippers een hoger zeevaartdiploma dienen te hebben wanneer zij op een schip van langer dan 45.99 meter varen. In dergelijke gevallen is een Stuurman-Werktuigkundige IV zeevaartdiploma namelijk een vereiste.